Ostatnio sporo z Was pytało o brytyjski system edukacyjnyoraz zasady naboru do szkół. Postaram się spełnić Waszą prośbę i wyjaśnićpodstawy funkcjonowania tego systemu.

W tym tygodniu skupię się na szkołach podstawowych i średnich.

Już 3-latki mają prawo, przed podjęciem obowiązkowejedukacji szkolnej, do bezpłatnego miejsca w placówce oświatowej 5 razy wtygodniu po 2,5 godziny przez 33 tygodnie w roku. Jest to minimum, powyżejktórego za opiekę prawdopodobnie trzeba będzie płacić. Więcej informacji na tentemat można uzyskać wchodząc na strony:http://www.direct.gov.uk/EducationAndLearning/fs/en,http://www.childcarelink.gov.uk/ index.asp.

Jeśli chodzi o obowiązek szkolny, objęte są nim dzieci od 5do 16 roku życia. Nauka jest obowiązkowa, ale szkoła nie. Dzieci nie musząuczęszczać do szkoły. Mogą pobierać naukę w domu.

Paragraf 7 Ustawy o Edukacji w Zjednoczonym Królestwie z1996 roku stwierdza: „Rodzice każdego dziecka w wieku szkolnym są zobowiązanido zapewnienia mu pełnoczasowej nauki odpowiedniej do: jego wieku, możliwości izdolności oraz potrzeb, w tym także specjalnych wymagań edukacyjnych.”

Rodzice muszą zatem zapisać dziecko do szkoły lub zapewnićmu edukację w inny sposób.

Szkoła, szkoła,szkoła…

Nauka jest bezpłatna dla wszystkich dzieci pomiędzy 5 a 18 rokiem życia. 94 proc.uczniów pobiera bezpłatną naukę opłacaną ze składek publicznych, 6 proc.natomiast uczęszcza do płatnych, niezależnych szkół. Szkoły państwowe (stateschools) podlegają Lokalnym Władzom Oświatowym i nauczają według narodowegoprogramu nauczania tzw. NationalCurriculum, obejmującego 10 podstawowych przedmiotów, z których angielski,matematyka i nauki ścisłe stanowią przedmioty rdzenne (core subjects).

Wśród szkół państwowych wyróżnia się szkoły środowiskowe(community schools), szkoły fundacyjne (foundation schools), szkoły wspierane ikontrolowane przez instytucje charytatywne (voluntary-aided schools). Różniąsię one posiadanym majątkiem, co decyduje o stopniu niezależności jeśli chodzio przyjmowanie pracowników i kryteria naboru uczniów.

Szkolnictwo podstawowe obejmuje dzieci w wieku od 5 do 11lat. Rozróżnić można trzy typy szkół podstawowych (patrz wykres):

Infant schools – szkoła dla dzieci w wieku od lat 5 do 7

Junior schools – szkoła dla dzieci od lat 7 do 11

Combined infant and junior schools – szkoły dwupoziomowe, tj.nauczające dzieci w wieku od 5 do 11 lat.

W szkole podstawowej w klasie wszystkich przedmiotów nauczajeden nauczyciel (z wyjątkiem pojedynczych lekcji, np. muzyki), który ma dopomocy asystenta. Oprócz podstawowych przedmiotów ma on również obowiązekpomagać dzieciom rozwinąć myślenie niezależne, umiejętność pracy w grupie,świadomość społeczną. Po każdym etapie nauczania odbywają się testy (SATs),które nie są egzaminami i służą głównie do sporządzania statystyk rządowych,choć szkoły, których uczniowie źle wypadają na testach są krytykowane.

Rok szkolny trwa 39 tygodni i jest podzielony na trzytrymestry (jesienny, zimowy i letni), a te z kolei na dwie części (terms). Co kilkatygodni dzieci mają jeden lub dwa tygodnie (w grudniu i w kwietniu) przerwy,tzw. half-term breaks. Wakacje letnie trwają 6 tygodni.

Zwykle dzieci rozpoczynają szkołę pierwszego dnia porozpoczęciu nowego semestru, gdy ukończą 5 lat. Szkoła podstawowa (primaryschool) trwa do 11 roku życia. Potem rozpoczyna się naukę w szkole średniej(secondary school).

Key stages

Zasadniczo nauka w Anglii jest podzielona na czterypodstawowe etapy (tzw. key stages): Keystage 1 and 2 w szkolepodstawowej oraz Key stage 3 i 4 wszkole średniej.

Dzieci w Anglii muszą uczęszczać do szkoły do 16 roku życia.W tym też wieku zdają egzamin GCSE (General Certificate of SecondaryEducation), który można porównać do małej matury. Wszystkie dzieci muszą zdawaćegzaminy z: matematyki, literatury angielskiej, chemii, biologii, fizyki,historii, języka obcego i dodatkowego przedmiotu np. plastyki lub informatyki(minimum 5, maksimum 12), uzyskując stopnie A - G, przy czym stopień A jestnajwyższą oceną. W przeciwieństwie do szkół w innych krajach europejskich,uczniowie w Zjednoczonym Królestwie przechodzą z klasy do klasy, nawet jeślinie zaliczą egzaminów.

Po dalej?

Po zaliczeniu egzaminu GSCE niektórzy uczniowie kończąedukację, inni podejmują naukę w kolegiach technicznych lub kontynuują naukę przez następne dwa lata, po których przystępujądo kolejnych państwowych egzaminów z 3 lub 4 przedmiotów, tzw. A levels, któresą odpowiednikiem polskiej matury. Od wyników tych egzaminów zależy czy uczeńbędzie mógł podjąć studia. Wśród ok. pięciu tysięcy państwowych szkół średnichistnieje bardzo zróżnicowany system ich organizacji. Najwięcej szkół oferujenaukę uczniom w wieku 11-18 lat lub 11-16 lat; część szkół działa jako seniorsecondary – dla uczniów od 12, 13 lub 14 roku życia; istnieje także grupa szkółokreślana jako „sixth form college” dla uczniów od 16 do 19 roku życia. Szkołypaństwowe mogą różnić się od siebie jeśli chodzi o zakres oferowanego programu.Istnieją szkoły specjalistyczne (specialist schools) z rozszerzonym zakresemnauczania wybranych przedmiotów, szkoły wyznaniowe (faith schools) zrozszerzoną edukacją religijną, grammar schools, które przyjmują dziecibardziej uzdolnione, akademie miejskie (city academies) o znacznie podwyższonymstandardzie sponsorowane przez prywatnych inwestorów, a także szkoły zinternatem (boarding schools) gdzie płaci się za internat, natomiast nauka jestbezpłatna.

Pierwszy krok

Aby zapisać dziecko do szkoły, należy zwrócić się dolokalnego wydziału oświaty (LEA), w rejonowym urzędzie dzielnicowym (localCouncil). Wydziały oświaty dysponują pełnymi listami szkół w danym regioniewraz z informacjami o rodzajach szkół, zasadach przyjmowania uczniów, liczbieuczniów, a także raportami nadzoru oświaty (OFSTED). Informacje te pozwalają nadokonanie właściwego wyboru szkoły, o odpowiednim profilu i poziomie nauczania.Wskazane jest także odwiedzenie wybranych szkół, by samemu ocenić warunkinauczania.

Dobrze jest uczynić to możliwie najwcześniej, ponieważczęsto liczba chętnych przekracza ilość wolnych miejsc w szkole. W poprzednimnumerze odpowiadając na pytanie jednej z Czytelniczek opisałam jakie kryteriabrane są pod uwagę przy naborze dzieci do szkół. Zachęcam do przeczytanianaszej rubryki z dnia 9 marca 2007.

Proponuję również wejść na stronę good school guide(przewodnik dobrych szkół): http://www.goodschoolsguide.co.uk/. Należy wwyszukiwarce wpisać nazwę szkoły, żeby uzyskać ogólne informacje na jej temat(lokalizacja, liczba uczniów itd.) wraz z wynikami nauczania w porównaniu zinnymi szkołami w rejonie i kraju.

Szkoła średnia

Tydzień temu przybliżyłam Wam podstawy brytyjskiego systemuedukacyjnego. Temat jest dość rozległy, dlatego skupiłam się bardziej napoziomie szkoły podstawowej oraz częściowo szkoły średniej. Dzisiaj chcęnapisać na temat możliwości kształcenia na dalszym etapie, ponieważ wciążprzybywa dzieci polskich w różnym wieku. Dla przypomnienia powiem, że wWielkiej Brytanii dzieci rozpoczynają szkołę średnią w wieku 11 lat. Mogąuczęszczać do szkoły państwowej (tzw. comprehensive school), która przyjmujedzieci niezależnie od wyników w nauce, do liceum (grammar school), do któregowcześniej trzeba zdać egzaminy wstępne, lub do szkoły publicznej (publicschool), która, wbrew nazwie, jest szkołą prywatną.

Chociaż comprehensive schools, czyli szkoły państwoweprawnie zobowiązane są przyjąć dzieci bez względu na wyniki w nauce, mogą onejednak działać na zasadzie instytucji religijnych i przyjmować dzieci tylkoniektórych wyznań albo też w pierwszej kolejności dzieci danego wyznania.Liceów jest coraz mniej. Znajdują się głównie w 5. hrabstwach (więcejinformacji na stronie Grammar Schools in the United Kindgdom).

Każdy uczeń ma swojego opiekuna (tzw. Form Tutor), który naco dzień opiekuje się przydzieloną mu grupą uczniów. Oprócz tego ma nauczycielaprowadzącego (Guidance Teacher), odpowiedzialnego za program i postępy dzieci wnauce. Lekcje mogą odbywać się od 8.45 do 16.30, choć szkoły indywidualnieustalają godziny pracy. Rok szkolny podzielony jest, (podobnie jak w szkołachpodstawowych), na 3. trymestry (terms), a te z kolei na half-terms.

Nauka obowiązkowa kończy się w wieku 16 lat egzaminem GCSE(General Certificate of Secondary Education). Chociaż egzamin ten nie jest obowiązkowy,ułatwia kontynuowanie nauki w kierunku A Level. Zwiększa też szansezatrudnienia. Po zaliczeniu GCSE uczniowie mogą nadal uczyć się w pełnymwymiarze czasowym w szkole lub college’u, aż do 19 - tego roku życia. Ten etapnazywa się „six form” lub „further education” – dalsza edukacja. Ci, którzywybierają Further Education Colleges mogą podjąć program nauczania zawodowego(National Vocational Qualification), zamiast przygotowywać się do A Level.College’e te są otwarte dla każdego, m.in dla tych, którzy chcą raz jeszczeprzystąpić do egzaminów, żeby poprawić wyniki lub osób dorosłych, któreprzerwały naukę, a teraz chcą nadrobić zaległości. Szkoły te obejmują: six-form colleges,technical colleges, community colleges, colleges of art, technology, a takżebardziej wyspecjalizowane jak np.: Colleges of Food czy Fashion.

Uczniowie, którzy planują kształcić się na poziomie wyższym(highier education), muszą zaliczyć A Level (Advance Level). Egzamin tenzdawany jest przez uczniów w wieku 16-18 lat. Mają prawo wybrać 2-4przedmioty,. ale tylko te, z których zdali wcześniej GCSE, po czym składająpodania o przyjęcie na uniwersytet bezpośrednio, lub poprzez Universities andColleges Admission Service (centralny system przyjęć na uniwersytety i dokolegiów). W Wielkiej Brytanii istnieją cztery rodzaje szkół wyższych. Są to:uniwersytety, politechniki, kolegia i instytucje szkolnictwa wyższego (Collegesand Institutions of Higher Education). Studia w Wielkiej Brytanii sądwustopniowe, 3-4 letnie undergraduate (studia licencjackie) i postgraduate(studia magisterskie) trwające 1-2 lat. Tytuł Bachelor of Arts (BA) nadawanyjest absolwentom studiów humanistycznych i artystycznych na poziomieundergraduate, Bachelor of Science otrzymują studenci studiów niehumanistycznych,Bachelor of Education nadawany jest po ukończeniu studiów pedagogicznych,natomiast studenci uczelni technicznych otrzymują tytuł Bachelor ofEngineering, odpowiednik polskiego „inżyniera”.

Po ukończeniu studiów licencjackich można kontynuować naukęna studiach magisterskich, po których otrzymuje się tytuł Master’s Degree:Master of Arts (MA) na kierunkach humanistycznych, Master of Science (M.Sc.) nakierunkach niehumanistycznych, Master of Business Administration (MBA) nadawanyprzez uczelnie ekonomiczne.

Pozdrawiam

Monika Mellor

Drukuj Wyślij

Wasze komentarze

Brak komentarzy.